Obowiązek audytu energetycznego wynika wprost z ustawy o efektywności energetycznej i dotyczy wyłącznie dużych przedsiębiorstw – muszą go przeprowadzać co najmniej raz na 4 lata. Właściciele budynków i małe firmy nie mają takiego obowiązku prawnego, ale audyt energetyczny jest warunkiem koniecznym do uzyskania większości dotacji termomodernizacyjnych. Za brak wymaganego audytu grożą kary finansowe sięgające miliona złotych. Warto wiedzieć, do której grupy należysz, zanim zaczniesz planować inwestycję lub ignorować temat.
Audyt energetyczny jako obowiązek prawny – kogo dotyczy ustawa
Kto musi mieć audyt energetyczny z mocy prawa? Odpowiedź jest precyzyjna: każde duże przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 36 ustawy z 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej. Za dużą firmę uznaje się podmiot zatrudniający co najmniej 250 osób lub przekraczający jednocześnie próg rocznego obrotu powyżej 50 mln euro i sumy bilansowej powyżej 43 mln euro. Przekroczenie któregokolwiek z tych warunków oznacza, że audyt energetyczny przedsiębiorstwa staje się obowiązkiem prawnym – niezależnie od planów inwestycyjnych firmy.
Audyt musi obejmować minimum 90% zużycia energii w przedsiębiorstwie, a raport należy zgłosić do Urzędu Regulacji Energetyki w ciągu 30 dni od jego sporządzenia. Wyjątek stanowią firmy posiadające certyfikowany system zarządzania energią ISO 50001 lub system EMAS – w ich przypadku audyt jest integralną częścią systemu zarządzania. Za niewykonanie obowiązkowego audytu Prezes URE może nałożyć karę do 5% rocznego obrotu, maksymalnie 1 000 000 zł.
Kiedy audyt energetyczny jest wymagany przy dotacjach i kredytach
Osoby fizyczne i małe firmy nie mają ustawowego obowiązku audytu – ale w praktyce audyt energetyczny jest pierwszym krokiem do uzyskania dofinansowania. Bez niego nie złożysz skutecznego wniosku w programach takich jak Premia termomodernizacyjna BGK, Premia remontowa BGK czy kredyty ekologiczne w ramach FENG. Wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie ubiegające się o premię BGK muszą dołączyć audyt energetyczny budynku jako obligatoryjny załącznik do wniosku.
Jeśli planujesz kompleksową termomodernizację domu z wyższego poziomu dofinansowania w programie Czyste Powietrze, audyt również jest wymagany. MŚP, które nie podlegają obowiązkowi ustawowemu, mogą skorzystać z dofinansowanego audytu w ramach programów regionalnych, np. przez WFOŚiGW.
Audyt energetyczny w praktyce – budynki i przedsiębiorstwa
Jeśli jesteś właścicielem domu jednorodzinnego lub budynku wielorodzinnego i planujesz modernizację z dofinansowaniem, zamów audyt energetyczny dla domu jednorodzinnego lub audyt energetyczny dla budynku wielorodzinnego – to dokument, który wyznacza optymalny zakres prac i stanowi podstawę wniosku o środki. Duże firmy powinny traktować audyt energetyczny jako stały element kalendarza compliance, a nie jednorazowe zadanie.
Najczęściej zadawane pytania
Czy firma zatrudniająca 200 osób, ale o obrocie 60 mln euro, podlega obowiązkowi audytu?
Tak, jeśli jednocześnie suma bilansowa przekracza 43 mln euro – oba progi finansowe muszą być spełnione łącznie. Sam wysoki obrót bez przekroczenia progu zatrudnienia lub sumy bilansowej nie zawsze oznacza obowiązek – każdy przypadek wymaga analizy pełnych danych finansowych.
Czy spółka córka międzynarodowej grupy kapitałowej musi mieć własny audyt?
Co do zasady każdy podmiot jest oceniany samodzielnie, a audyt grupowy nie zwalnia polskiej spółki z obowiązku wynikającego z krajowej ustawy. Warto skonsultować strukturę grupy z doradcą, by ustalić, które podmioty spełniają definicję dużej firmy na gruncie polskich przepisów.
Co zrobić, gdy firma przekroczyła próg dużej firmy w trakcie roku obrotowego?
Ustawa odnosi się do danych za poprzedni rok obrotowy, więc obowiązek audytu powstaje od kolejnego okresu rozliczeniowego. Zaleca się jednak niezwłoczne rozpoczęcie przygotowań, by dotrzymać ustawowego terminu 4 lat i uniknąć ryzyka kary.